Siła Rozwijania Jedwabiu (Sian Si Gong)

Według wykładu Wielkiego Mistrza Chen Xiaowanga

 

Aby opisać prowadzenie siły w ruchu Chen Taijiquan używa się określenia „ rozwijanie jedwabiu”.   Chodzi tu o spiralny, spokojny, a zarazem delikatny, acz zdecydowany ruch stosowany przy rozwijaniu  nici z kokonu jedwabnika . Nie można jej zerwać zbyt szybkim pociągnięciem ani splątać   nagłym zatrzymaniem. Takie podejście w stylu Chen nazywane jest Silk Gong. W Polsce używa się nazwy zbliżonej fonetycznie do brzmienia w języku chińskim czyli Sian Si Gong. Po chińsku nić to xian,  sihou – jedwab, stąd angielskie silk czyli jedwab.
Są dwie podstawowe zasady rozwijania jedwabiu.
Pierwsza  zasadna to widzenie Dantien jako osi obrotu. Oś rotuje,  ale się nie przesuwa, porusza wszystko wokół. Siła wychodząca  z ruchu rotacyjnego Dantien przepływa przez ramiona, łokcie, dłonie, natomiast ku dołowi płynie przez biodra, kolana, kostki, stopę, łącząc w energetyczną jedność całe ciało. Oczywiście to ruch Dantienu jest motorem przepływu siły w rękach i energii płynącej przez nogi.
Rozpatrzmy teraz wzajemne powiązanie rąk z nogami czyli górnej części ciała z dolną. Przy geście rozgarnięcia ręką, po przejściu na daną nogę i zakorzenieniu wykonując ruch odwodzący dłoń kieruje kciuk w dół na zewnątrz. Kciuk jest połączony energetycznie z nogą i rotując  łączy się, a wręcz kreuje ruch kolana lekko na zewnątrz. Energia wychodzi z Dantien do palców. Przy powrocie energii z kolei mały palec rotujący w dół do wewnątrz powoduje lekki ruch kolana , biodra i całej nogi do wewnątrz.
Droga  energii przebiega w ten sposób, że przy odgarniającym odparciu prowadzi ją od dołu po zewnętrznej stronie kręgosłupa między łopatki,  dalej stroną zewnętrzną przez barki, łokcie, nadgarstki, dłonie aż do wypełnienia palców. Wtedy są one w stanie Yang. Następnie przez wewnętrzną stronę dłoni, nadgarstków łokci, ramion i przez przód tułowia wiedzie do Dantien, a wtedy palce są w stanie Yin. W trakcie  tej wędrówki  w żadnym punkcie chi nie może zatrzymać się, ani zawiesić. Rotujący Dantien i płynąca energia są obrazem przemiany Yin i Yang, tak jak w graficznym  symbolu Tao ciemna figura Yin i jasna forma Yang obracają się w odwiecznym tańcu przemian. Stan Yang rodzi Yin ponieważ po osiągnięciu pełni  może tylko przejść w swoją przeciwność, a stan Yin przemienia się w Yang.
Wracając do Dantien jako środka, sedna rotującej kuli, to właśnie jego ruch kształtuje, składa talię, klatkę piersiową, rękę w spójną całość następujących po sobie połączeń w ciągu jedno po drugim, aż do wypełnienia palców, a wracając zatapia Chi w Dantien. W drodze na zewnątrz następuje , rozciągniecie, otwarcie , pasa, talii, klatki piersiowej, czego warunkiem jest ruch dokonywany  w rozluźnieniu ścięgien, mięśni i stawów. W drodze powrotnej następuje zamknięcie, a zarazem złożenie konstrukcji ciała. I ta właśnie przemiana energetyczna jest nazywana drugą zasadą.
Trzeba pamiętać, że w każdym momencie rotacji Dantien, biodra tj. miednica powinny mieć położenie poziome, i że dolna część brzucha mieszcząca Dantien jest rdzeniem, czyli środkiem wszystkich momentów przemian. Prawa tych dwóch zasad w trakcie wykonywania form łączą się w spójną całość jako jeden ruch, wszystkie zasady w rzeczywistości łączą się w jedną myśl, jedna ogólną zasadę. To się nazywa „ tysiąc praw należy do jednego”. 
Taijiquan jest zmienne, to znaczy cały czas kiedy wykonujemy  formę   następują po sobie liczne przemiany, ale w myśl tego jednego, zasadniczego prawa. Najlepiej było by gdyby tę główną myśl załapać jak najszybciej. Ale można też na początku robić pewien postęp nie znajdując punktu centralnego,  ani też nie widząc zasadniczego prawa. Można ćwiczyć Taijiquan naśladując ustalone wzorce ruchów, gestów jako takich, lecz jest to połowiczny sukces. Ale z drugiej strony często właśnie w ten sposób po jakimś czasie można dojść do sedna zrozumienia i poczucia wyżej wymienionych zasad. To też jest dobra droga.
Dzięki opisanemu wzorcowi i poprzez tę metodę możesz tworzyć tysiące rzeczy poprzez tysiące przemian. Praktykując w ten sposób Taiiquan jednym działaniem możesz osiągnąć doskonalenie dwóch celów, czyli dwóch ww. zasad.
Opis oraz tłumaczenie postaw zacznijmy od „stojącego z dzbanem”, inaczej „obejmującego drzewo”, lub po prostu „pozycja stojąca”. Trzeba nadmienić, że formy składają się z szeregu postaw/pozycji przez które przechodzimy w ruchu niczym  poszczególne klatki wyświetlanego filmu, a każda z nich musi być jak najbliżej ideału. Zaczynamy od „postawy stojącej” gdyż zawiera fundamentalne zasady wszystkich pozycji.
Opis:
Stopy rozstawione ( szerokość ciała)
Ramiona tak samo rozdzielone jak stopy
Lekki przysiad, kolana lekko ugięte
Centrum postawy znajduje się pośrodku między nogami
Ręce unosimy najwyżej do poziomu barków
Zatapiamy łokcie
Dłonie zwrócone wnętrzami do siebie
Lekko przymknięte oczy
Uda i ciało lekko pochylone
Mamy wiele odmian Pozycji Stojącej. Celem jest osiągniecie stanu Wuji zwanego Wuji Pozycji Stojącej. Jest ona rodzajem medytacji,  gdzie na drodze postępu idziemy od powierzchni aż do głębi uświadomienia sobie siebie, traktując to jako podstawowy cel do którego dążymy. Staramy się kontemplować tak długo jak jesteśmy w stanie utrzymać rozluźnienie i wyciszenie. Musimy poczuć swoją strukturę, nauczyć się jak doprowadzić  i utrzymać ciało zrelaksowane od szczytu do podstawy. A to już jest sprawa stanu umysłu, którego używamy do kontroli całości wysyłając myśl do głowy, szyi, ramion, klatki piersiowej, talii, nóg, stóp. Uważność  tę utrzymujemy przez cały czas.
Mięśnie powinny być rozluźnione, a wewnętrzny wzrok skierowany na Dantien gdzie gromadzi się energia Chi. To właśnie stan umysłu z pełnym zaangażowaniem utrzymuje relaksację, pojawia się wtedy poczucie że czas biegnie obok. Jest to doskonalenie zarówno struktur fizycznych jak i siły umysłu.  Ale początkowym celem od którego zaczynamy jest uregulowanie oddechu, uspokojenie stanu ducha, koordynacja ciała poprzez jego obserwację, czyniąc tym sposobem strukturę mocniejszą.       
Pozycja stojąca patrząc z boku winna wyglądać na zupełne rozluźnienie i wypoczynek. W rzeczywistości jest to praca umysłu utrzymującego rozluźnienie fizycznych struktur, i  ani przez chwilę
nie tracąc uważności prowadzimy Chi przez wszystkie punkty. Następnie wychodzimy poprzez punkty Bulgoczących źródeł znajdujących się w podeszwach stóp zakorzeniając postawę. Wyrzucamy choroby i dolegliwości na zewnątrz, wydalamy zanieczyszczone  zużyte powietrze , czyścimy organizm. Jednocześnie z rosnąca świadomością zatapiamy Chi w Dantien, przy czym  oddech nie może być wysilony, musi być naturalny.
W początkowym okresie zaleca się stanie ok. 5 minut, ale w celu podniesienia fizycznego aspektu do 20 minut. Lecz jeśli ktoś podejmie decyzję dłuższego stania,  może to przynieść nieodziewany rezultat. Oczywiście nie oznacza to że podstawowym ćwiczeniem Taijiquan jest Stojące Gongfu. Ważnym wzorcem jest też ćwiczenie w ruchu czyli Sian Si Gong. Każde ma inny użytek i inne działanie.
Kończąc ćwiczenie pozycji stojącej opuszczamy ręce i składamy dłonie na Dantien, zaczynamy krążyć dłońmi wokół tego punktu. Pierwsze 24 obroty wykonujemy zgodnie z ruchem wskazówek zegara, następne 24 w przeciwnym. Następnie ruch należy wyciszyć i pozostać przez chwilę w Dantien, zrelaksować go, a następnie opuszczamy ręce. Są one rozgrzane. Nadmieniam że w trakcie obrotów także poruszają się nogi, leciutko przechodzimy z jednej na drugą.
Aby dobrze praktykować Taijiquan powinniśmy studiować esencję istnienia ruchu, uchwycić jego prawidła w celu poznania korzeni siły, poznać gdzie w każdym momencie przemian znajduje się centrum, gdzie jest szczyt, którędy biegnie linia rotacji, jak ją uchwycić i jak załapać odstawowe zasady.
To co uzyskamy, co poznamy trzeba przenieść do wszystkich  przypadków ruchów w formach. Będąc mistrzem jednego będziesz mistrzem setki. Osiągniesz postęp jeśli nie będziesz ćwiczyć mechanicznie na ślepo, zła praktyka to zła metoda. Mistrzostwo w praktyce można osiągnąć w ciągu 8-10 lat.  Jeśli uchwycimy i zrozumiemy dobre prowadzenie ruchu Sian Si Gong mamy odnalezione  prawa ruchu Taijiquan. Mając uchwycone prowadzenie ruchu tworzymy szkielet rzeźby. W  dalszym rozwoju, aby figura była pełna, uważnie praktykując odziewamy ją w ciało, ubranie i detale aż do pełni formy jako takiej. Aby osiągnąć wysoki stopień, czyli to co nazywane jest często mistrzostwem konieczna  jest wytrwała, ostrożna, pełna cierpliwości praca, lecz niestety wielu ludzi jej nie ma, oczekuje zbyt szybkiego, wręcz natychmiastowego wyniku.   Osiągnięcie rdzenia myśli i wykonania Taijiquan jest trudne, nie możemy jednak tak łatwo rezygnować,  bowiem jest to jak najbardziej możliwe, oczywiście pod warunkiem stałej, świadomej praktyki.
Wykonując ćwiczenie Rozwijania Jedwabiu  trzeba  zwrócić uwagę na to, że kiedy po przejściu na odpowiednia nogę odwodzimy ramię na zewnątrz otwieramy się, otwieramy, rozciągamy ciało, wracając zaś  zamykamy. Rozumiemy to też jako otwarcie i zamknięcie siły. Po osiągnięciu pełnego stanu Yang zawracamy siłę rotując dłoń małym palcem do wewnątrz, energia przepływa przez środkowy palec i wewnętrzna stroną dłoni, przedramienia, ramienia płynie do Dantien, następuje pełna zamiana Yang w Yin. PO osiągnięciu  maksymalnego stanu Yin siła kieruje się z Dantien ku górze, unosi się środkiem pleców, a następnie w fazie odwodzenia  płynie zewnętrzna stroną ramienia przez łokieć, nadgarstek, dalej do dłoni i palców.
Aby osiągnąć pełną swobodę płynącego strumienia siły musimy unikać wszelkiego napięcia, ponieważ blokuje ono przepływ.  W tym celu na poziomie ciała  należy zrelaksować, rozluźnić  plecy, ramiona, w ogóle całą sylwetkę.
Pierwszym poziomem Gongfu Taijiquan jest właśnie osiągniecie stanu pełnego rozluźnienia. Tylko przez takie ciało można prowadzić siłę Chi kanałami dróg energetycznych. Jeśli uda nam się rozwiązać problem rozluźnienia w każdej fazie ćwiczenia Sian Si Gongu, to będzie on rozwiązany w każdym ruchu praktyki form Taijiquan.  Zaleca się powtarzać każde ćwiczenie 30-40 razy.
Do widocznych sukcesów można dojść już po roku pracy, oczywiście pod warunkiem pełnego zrozumienia  zasad . Pojawi się wtedy poczucie wewnętrznej lekkości, i to jest właśnie stan
„ dużego zrozumienia”.

 

Tłumaczył i opracował
Piotr Grzęda-Wachowicz

 

Tai Chi - Sztuka Ruchu

 

Często w rozmowach towarzyskich pada pytanie, co to właściwie jest tai chi, i ludzie oczekują prostej, jasnej odpowiedzi, krótkiej definicji zawierającej szybkie wyjaśnienie. Ale to nie takie proste, nie można obszernych światów zawrzeć w kilku słowach. Pokuszę się teraz dotknąć temat choćby bardzo pobieżnie, ale na tyle jasno, by nie pominąć najważniejszych spraw.

 

Tai Chi zawiera w sobie wiele pojęć, ale przede wszystkim jest to Sztuka, Sztuka ruchu.  Jest niczym lina składająca się z trzech sznurów; pierwszy to aspekt medycyny chińskiej, bo prawidłowo wykonywane ćwiczenia i formy udrażniają drogi, którymi porusza się w nas energia chi, działając na punkty akupresury i akupunktury, przywracają ciału stan, kiedy jeszcze nie było ono zbiorem skutków złych zdarzeń naszego życia.


Drugi sznur to relaksacja, w trakcie, której umysł odrywa się od nękających spraw bytu i kłopotów, wycisza się, skupia na jednym - tai chi. Prawdę mówiąc nie sposób podczas ćwiczeń zajmować się w myślach czymś innym, gdyż jest to styl wymagający uwagi i dość skomplikowany, ale przez to piękny.

 

Trzecim sznurem jest element walki. Każdy ruch w formach ma wiele ukrytych technik sztuki wojennej, miejscami  zaskakująco skutecznych. Zastosowania w realnej walce wprowadzamy dla osób chętnych, zainteresowanych poznaniem tej strony tai chi.


Każdy z ćwiczących może wybrać dla siebie któryś z aspektów, jako ten, który najbardziej mu odpowiada, który pragnie kultywować, ale nie powinien zapominać o pozostałych, bowiem siła liny tkwi w obecności wszystkich trzech sznurów.


Na początku uczymy się rozpoznawać w sobie przemiany in i yang, obserwować je, następnie powoli przejmować nad nimi kontrolę, a później kierować nimi. Kiedy już to opanujemy wychodzimy dalej, rozpoznajemy i obserwujemy przemiany wokół nas, ich wzajemne wpływy. Wraz z doskonaleniem się w sztuce, obserwacje sięgają w coraz rozleglejsze, głębsze obszary.


W skład stylu Chen wchodzi 6 form ręcznych, 4 z bronią krótką, w tym bardzo interesujący podwójny miecz, podwójna szabla, oraz forma z halabardą i włócznią, a także z kulą. Zaczyna się naukę od form powolnych, obszernych, z czasem przechodzimy do tych gdzie wzrasta ilość ruchów szybkich, ekspresywnych. Część układów ręcznych jest długa, przypominająca taniec płynący nad ziemią, zaś formy z bronią są szybsze i skoczne.


Tak pobieżnie, w ogromnym skrócie można opowiedzieć o tai chi. Aby lepiej poznać temat należy sięgnąć w historię myśli chińskiej , posmakować ją, zachwycić kolorytem. Ze swej strony mogę obiecać, że będą pojawiać się na naszej stronie artykuły bardziej wnikliwe, sięgające nie tylko głębiej w problematykę  samego tai chi, ale też rzucające światło na jego miejsce w szeroko widzianej kulturze Kraju Środka.

Tekst: P.G-W

KONTAKT | AKTUALNOŚCI | NAUCZYCIELE | TRENINGI | SEMINARIA

tai chi chencopyright 2010 Krakowska Szkoła Chen Taijiquan / Chen Tai Chi
projekt i kodowanie designelle.pl

World Chen Taijiquan Association
W O R L D
C H E N   T A I J I Q U A N
A S S O C I A T I O N
P O L A N D